Kaşıktaki Yağ
Bir tüccar mutluluğun gizini öğrenmesi için oğlunu insanların en bilgesinin yanına yollamış.
Zekâ ve Bilgelik
Akıllıca bir çözümün, keskin bir cevabın ya da olgun bir bakışın hikayeleri.
66 hikaye
Suyu Taşırmayan Gül Yaprağı
Uzakdoğu'da bir Budist tapınağı, bilgeliğin gizemlerini aramak için gelenleri kabul ediyordu. Burada geçerli olan incelik, anlatmak istediklerini konuşmadan açıklayabilmekti.
Bilge ile Köpek
Bir bilge, bir göletin başındayken susuzluktan kırılan bir köpeğin devamlı olarak gölete kadar gelip, tam su içecekken kaçması dikkatini çeker. Köpek susamıştır ama gölete…
Kaz Göndersem Yolar mısın?
Çok soğuk bir kış günü padişah, tebdilikıyafet gezmeye karar vermiş. Yanına başvezirini alıp yola çıkmış. Bir dere kenarında çalışan yaşlı bir adam görmüşler; adam elindeki…
Tek Ayakkabı
Bir bilge bir gün tam trene biniyordu ki, ayakkabılarından birisi ayağından çıktı ve yere düştü. Aşağı inip onu alması imkansızdı, çünkü tren çoktan harekete geçmişti. Yanındaki…
Hayat Satrancı
Genç bir adam kendi yöresinde çok tanınan bir bilgenin yanına gitti. Derdi biraz farklıydı. Genç yaşında hep başarı kazanmıştı. Babasından devraldığı küçük işi hızla büyütmüş,…
İlmin Üstünlüğü
Eski zamanlardan birinde fakir bir adam yaşarmış. Kuş ve balık avlayarak geçinir, zar zor ekmek parasını çıkarırmış. Bir gün bir yerde kuş yakalamak için tuzak kurmuş, kendisi de…
Kıymet Bilmek
Bir padişah acemi bir köle ile gemiye binmişti. Köle hiç deniz görmemiş, geminin mihnetini tatmamıştı. Ağlamaya, inlemeye başladı. Tir tir titriyordu. Avutmak için çok uğraştılar,…
İyilik ve Kötülük
Yaşlı adam kulübesinin önünde torunuyla oturmuş, az ötede birbiriyle boğuşup duran iki köpeği izliyorlardı. Köpeklerden biri beyaz, biri siyahtı ve oniki yaşındaki çocuk kendini…
Dört Karış Boynuzlu Koç
Zamanın birinde çok zengin bir adam yaşardı. Bu adamın birbirinden tatlı, birbirinden sevimli kızları vardı. Adam, kızlarını çok seviyordu. Fakat yine de erkek çocuğu olsun…
Pazarlamacılık Sanatı
Diplomatın biri, fakir bir adamın yanına gider ve "Oğlunun evlenmesini sağlayabilirim" der.
İftara Davet
Harun Reşid bir Ramazan günü Behlül'e tembih etti:
İlginç Bir Fizik Sınavı
Kısa bir süre önce, benden bir fizik sınavı puanlamasında hakemlik yapmamı isteyen meslektaşımdan çağrı aldım. Meslektaşım fizik sınavındaki bir soruya verdiği yanıt nedeniyle…
Diplomasi
Adamın biri Afrika'da safariye çıkarken yanına minik köpeğini de almış. Minik köpek bir gün ormanda dolaşıp kelebekleri kovalar, çiçekleri koklarken kaybolduğunu farketmiş. Ne…
Hayat Yolunda Üç Dost
Biri şehzade, biri bir tüccarın oğlu ve diğeri de bir çiftçinin oğlu olan üç arkadaş, beraberce bir yolculuğa çıktılar. Yanlarında biraz yiyecek dışında hiçbir şeyleri yoktu.
Hafızanın İhtişamı
Yavuz Sultan Selim Han zamanında bir şair yeni yazdığı şiirini pek beğenmiş ve sultana okumak dilemiş. Tabii o zamanlar gerçek sanatkâra çok kıymet verildiği için, kısa zamanda…
Doğuştan Kör
Brooklyn köprüsünde, bir bahar günü, kör bir adam dilencilik yapıyormuş. Dizlerinin dibine bir tabela koymuş. Üzerinde "doğuştan kör" yazılı imiş. Herkes dilencinin önünden geçip…
Lokman'ın Zekası
Efendisinin düzinelerle kölelerinden yalnızca birisi idi Lokman. Derisinin siyahlığının aksine, tüm aydınlığını içinde saklamıştı sanki. Diğer köleler ise tam aksine... Ne onun…
Hayatınız Seçtiğiniz Kadındır
Çok eski zamanlarda büyük bir padişah, savaşta esir aldığı düşman komutanına:
Bilgeliğin İlk Adımı
Bir zamanlar, bir delikanlı bir bilgeye talebe olmak istedi.
Teminat
Çok şık giyimli adamın biri New York şehrinin en iyi bankalarından birine girer. Sırasını bekledikten sonra, müşteri temsilcisinin önündeki koltuğa oturur ve utangaç bir eda ile:
Kapı
19\. yüzyılın büyük İngiliz ressamlarından William Holman Hunt'ın, bir bahçeyi tasvir eden bir tablosu Londra Kraliyet Akademisi'nde sergileniyordu.
Odayı Nasıl Doldurmuş?
Uzaklarda küçük bir kasabada genç bir adam kendi işini kurdu. Bu, iki caddenin köşesinde bir perakendeciydi. Adam dürüst ve dost canlısıydı, insanlar onu seviyorlardı. Ondan…
Açık Ol
Bir üniversite profesörü, Zen hakkında bir şeyler öğrenmek için Zen ustası Nan-in'i ziyaret eder. Fakat akademisyen, ustayı dinlemek yerine durmaksızın kendi fikirlerinden söz…
Akıl Okulu
Bir gün ülkenin küçük kasabalarından olan Yitan'da şöyle bir haber yayılmış:
Altını Düşman Belle
Sultan Mahmud imanlı, amelli, bilgin bir hükümdardı ama güzel yüzlü değildi. Bundan müteessir de olmuyordu. Ne var ki halk güzel yüzlü hükümdarları daha çok severdi. Endişesi…
Anka Kuşu
Rivayet olunur ki, kuşların hükümdarı olan Simurg Anka, Bilgi Ağacı'nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş...
Aradaki Fark
Anadolu'nun yetiştirdiği en büyük velilerden biri olan Hacı Bayram (XV. y.yıl) Anadolu kökenli başka birçok bilgin ve erenin de üstadıdır. Bunlardan biri de Fatih'in hocalarından…
Ateş Dünyadan Gidiyor
Abbasi'lerin ünlü halifesi Harun Reşid zamanında yaşamış olan Behlül Dana (VIII. yüzyıl) dönemin evliyasındandı. Zaman zaman aklından zoru olan kimselere has tavırlar takınır,…
Bir Kapı Kapanırsa Başka Bir Kapı Açılır
Genç Macar Sanatçı Arpad Sebesy multimilyoner Elmer Kelen in portresini yapmak için görevlendirilmişti. Görev özellikle zordu, çünkü Kelen sadece üç kısa poz vermeye razı olmuştu.…
Boş Zihinler
İngiliz şair ve filozof Samuel Taylor Coleridge, bir gün kendisini hararetli bir tartışmanın ortasında buldu. Tanıştığı adam, çocuklara herhangi bir dinî eğitim verilmesine…
Daha Hızlı Gidemiyorsak
Le Mans, Fransa'da her yıl yapılan yirmi dört saatlik bir otomobil yarışıdır. Bir gün bir gece boyunca en çok tur atan kazanır. Bütün takımlar yıllardır aynı soruyla uğraşır:…
Daha Sıra Gelmedi
Sultan Mahmud Sebüktekin (XI. y.yılın ilk yarısı) tarihte ilk Müslüman Türk devletlerinden biri olan Gaznelilerin en büyük ve en dirayetli hükümdarı idi. Tarihte ilk defa "sultan"…
Eğer Yaşlıysanız Polisi Nasıl Çağırırsınız?
Meridian, Mississippi'de oturan 82 yaşındaki George Phillips, yatmaya giderken, karısı George'a yatak odası penceresinden bakarak bahçedeki kulübenin ışığını açık bıraktığını…
Gerçek Neden
Hz. Ali'nin halifeliği sırasında, Hz. Osman'ın şehid edilmesiyle sonuçlanan fitne, fesad daha da arttı. Bu durumdan üzülen, şikayetçi olan bir mümin Hz. Ali'ye gelip sordu:
Gerçek Zenginlik
Başlangıçta Türkistan taraflarında bir bölgenin hükümdarı yani dünya sultanı iken vâkî olan bazı ikazlarla hükümdarlığını bırakıp maneviyat sultanı olmaya azmeden, bunu da…
Güvene Lâyık Olmak
Tasavvuf tarihinin önemli simalarından Zünnun Mısri (IX. y.yıl) kendisine bir yıl mürid olup hizmet ettikten sonra İsm-i Azam'ı (Allah'ın bütün vasıflarını ifade eden en yüce adı)…
Her Defasında Farklı
Bir zamanlar bir masalcı varmış. Ancak yalana ve haksızlığa tahammülsüzmüş.
Huzur İstiyorum
Yaşlı bir bilge emekliye ayrılır ve kendisine bir lisenin yakınında bir ev satın alır. Emekliliğinin ilk birkaç haftasını huzur içinde geçirir, ama sonra ders yılı başlar.
Hz. Ali'nin Rüya Yorumu
Ashabdan Abdullah oğlu Cabir bir rüyasında, büyük ineklerin küçük inekleri sağdığını, hastaların sağları ziyaret ettiğini, kuru bir çay kenarında yemyeşil bahçeler bulunduğunu,…
İki Er Kişi ile Bir Hatun Kişi
Hacı Bayram Veli, Sultan II. Murad'ın saygı duyduğu manevi önderlerdendi. Hükümdarın Hacı Bayram'a saygısı o derece büyüktü ki ona mürid olanlardan vergi almıyordu. Ama gelin…
İki Kişilik Araba
Bir firmada yönetim, sordukları soruyu en uygun cevaplayan kişiyi işe almış. Soruda doğru ya da yanlış cevap diye bir şey yok; önemli olan, her bir kişinin durumu nasıl ele aldığı.
İmam-ı Âzam ve Kadılık
Zamanında İmam-ı Azam ile herhangi bir konuda tartışmaya girip de galip çıkan görülmemiştir. Hem derya gibi ilmi, hem de herkese nasip olmayan zeka ve mantığı sayesinde hepsinden…
Köpeğin Kaç Bacağı Var?
Abraham Lincoln, Amerika'nın iç savaşla ikiye bölündüğü yıllarda başkandı. Çevresi, ona her gün bir şeyi olduğundan başka göstermeye çalışan insanlarla doluydu. Anlatılır ki böyle…
Kral, Müneccim ve Eşek
Eski çağlarda bir kral, hava durumunu öğrenmek amacıyla bir müneccim tutmuştu. Kral günün birinde balığa çıkmaya karar verdi. Balık tutmak için en uygun yer, sevgilisinin oturduğu…
Pembe Gazete
1888'de Londra'da dört sayfalık bir finans gazetesi çıkmaya başladı. Adı Financial Times'tı. Karşısında kendisinden dört yıl önce kurulmuş, yerleşmiş bir rakip vardı: Financial…
Rus Çarı ve At Arabası
Bir defasında Rus çarı at arabasıyla ülkesini dolaşıyormuş. Araba, yolun üzerindeki kanal inşaatının önünde durmak zorunda kalmış. Kanal kazan işçiler, çarın arabasını görünce…
Serçe ile Avcı
Avcının biri bir gün bir serçe avlar, serçe dile gelerek avcıya "Bana ne yapmayı düşünüyorsun" diye sorar, avcı serçeye "seni kesip yiyeceğim" cevabını verir.
Sosisli Düello
1865'te Prusya meclisinde sert bir tartışma çıktı. Bir yanda, sonradan "Demir Şansölye" diye anılacak olan başbakan Otto von Bismarck vardı. Öbür yanda onun askerî bütçesine karşı…
Sözün Gücü
Bir zamanlar âlim bir bilge, kırsalda dolaşıyordu. Bir köyün yakınlarından geçerken yanına bir kadın yaklaştı. Ona, yakınlarda hasta bir çocuk bulunduğunu söyledi ve yardım etmesi…
Üç Filtre
Bir gün bir tanıdığı büyük filozofa rastladı ve dedi ki; "Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?"
Üç Nasihat
Yıllar önce, çok uzaklarda bir adam varmış. Bu adam çalışmak amacı ile çok uzaklara gitmiş ve yıllarca çalışmış. Sonunda memleketine dönme zamanı gelmiş. Bu çalışma sürecinde…
Ülkenin Buz Kutusu
Amerika'nın kuzeyinde, Kanada sınırında International Falls adında küçük bir kasaba var. Kışın termometre eksi kırkın altını görür. Yıllarca televizyondaki hava durumu sunucuları…
Yerdeki Talaşlar
2006'da George Wright, Amerika'nın Utah eyaletindeki Blendtec şirketinde pazarlama müdürü olarak işe başladı. Şirket restoranlar için çok güçlü blenderlar yapıyordu. Makineler…
Yönetici Konfüçyüs
Konfüçyüs, Hükümdar'ın isteği üzerine bir süre için şehrin yönetiminde olmayı kabul etti. Yedi gün izledi. Yedinci gün yüksek memur Şao-Çeng'i idam ettirdi, cesedin üç gün açıkta…
Yüzük
Genç adam, yöresindeki bilge ve yaşlı kişiler hakkında sağda solda atıp tutuyordu. Bir gün Zünnûn ona küçük bir ders vermek istedi. Genç adamı yanına çağırarak parmağındaki yüzüğü…
Zengin Hintli ve Falcı
Çok zengin bir Hintli, geleceğini öğrenmek istedi ve sarayına bir falcı çağırttı. Falcı önce bu zengin kişinin avucuna baktı, sonra yüzünü göğe çevirdi, yıldızlara baktı, daha…
Zülkarneyn ve Padişah
Hikâyeye göre Zülkarneyn, yolculuklarından birinde hiçbiri dünya nimetlerinden yararlanmayan bir kavimle karşılaşır. Adamlar kendilerine birer mezar kazmışlardır; sabah olunca…
Böceklerden Öğrenen Robot
Aralık 1984'te Avustralyalı robot bilimci Rodney Brooks, eşi ve bebeğiyle Tayland'a, kayınvalidesinin evine gitti. Bir ay kalacaklardı.
Perşembe Günü Okul Yok
Nora Ephron, Amerika'nın en sevilen yazar ve senaristlerinden biriydi. "Harry Sally'ye Kavuşunca" filminin senaryosunu o yazdı. Ama yazarlık macerası bir lise dersinde başladı.
Sihirli Kara Tahta
1977'de Dan Bricklin, Harvard İşletme Okulu'nda öğrenciydi. Derslerde her gün şirket vakaları inceleniyordu. Profesörler kara tahtaya bir şirketin finansal tablosunu çiziyor,…
Toplantı Masasındaki Eldivenler
Jon Stegner, Amerika'da çok sayıda fabrikası olan büyük bir şirketin satın alma bölümünde çalışıyordu. Şirketin alımlarında büyük bir israf olduğuna inanıyordu. Hesaplarına göre…
Kensington'daki Kırmızı Işık
23 Temmuz 1966. Londra'daki Wembley Stadı'nda Dünya Kupası çeyrek finali oynanıyordu: İngiltere ile Arjantin.
Yara Bandı
Amerika'daki bir Renault bayisinin otoparkı geçen yılın modelleriyle doluydu. Yeni modeller gelmişti, eskileri kimse istemiyordu. Bayi fiyatları her ay biraz daha düşürüyordu ama…
Sağdaki Pano
Kaliforniya'da Honda büyük bir afiş kampanyası hazırlıyordu. Afişlerde soldan sağa doğru giden bir Honda motosiklet ve kocaman bir slogan vardı: "Honda. Lideri izleyin."
Tezgâhın Altındaki Rehber
1889'da, orta Fransa'nın Clermont-Ferrand şehrinde André ve Édouard Michelin kardeşler bir lastik şirketi kurdu. Ortada bir sorun vardı: o yıllarda bütün Fransa'da üç binden az…