Kaşıktaki Yağ
Bir tüccar mutluluğun gizini öğrenmesi için oğlunu insanların en bilgesinin yanına yollamış.
Bilgelik
Olgun bakış, hayat tecrübesi.
66 hikaye
Üç Soru
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'ye felsefecilerden bir grup geldi. Suâl sormak istediklerini bildirdiler. Mevlânâ hazretleri bunları Şems-i Tebrîzî'ye havâle etti. Bunun üzerine Şems'in…
Aşk Dersi: Sev de Gel
Bir gün bir genç, Hz. Mevlana'nın kapısına gelip: "Beni müridliğe kabul buyurun efendim"diyerek niyazda bulunur…
Suyu Taşırmayan Gül Yaprağı
Uzakdoğu'da bir Budist tapınağı, bilgeliğin gizemlerini aramak için gelenleri kabul ediyordu. Burada geçerli olan incelik, anlatmak istediklerini konuşmadan açıklayabilmekti.
Bilge ile Köpek
Bir bilge, bir göletin başındayken susuzluktan kırılan bir köpeğin devamlı olarak gölete kadar gelip, tam su içecekken kaçması dikkatini çeker. Köpek susamıştır ama gölete…
Kaz Göndersem Yolar mısın?
Çok soğuk bir kış günü padişah, tebdilikıyafet gezmeye karar vermiş. Yanına başvezirini alıp yola çıkmış. Bir dere kenarında çalışan yaşlı bir adam görmüşler; adam elindeki…
Tek Ayakkabı
Bir bilge bir gün tam trene biniyordu ki, ayakkabılarından birisi ayağından çıktı ve yere düştü. Aşağı inip onu alması imkansızdı, çünkü tren çoktan harekete geçmişti. Yanındaki…
Hayat Satrancı
Genç bir adam kendi yöresinde çok tanınan bir bilgenin yanına gitti. Derdi biraz farklıydı. Genç yaşında hep başarı kazanmıştı. Babasından devraldığı küçük işi hızla büyütmüş,…
İlmin Üstünlüğü
Eski zamanlardan birinde fakir bir adam yaşarmış. Kuş ve balık avlayarak geçinir, zar zor ekmek parasını çıkarırmış. Bir gün bir yerde kuş yakalamak için tuzak kurmuş, kendisi de…
Kıymet Bilmek
Bir padişah acemi bir köle ile gemiye binmişti. Köle hiç deniz görmemiş, geminin mihnetini tatmamıştı. Ağlamaya, inlemeye başladı. Tir tir titriyordu. Avutmak için çok uğraştılar,…
Aşkı En İyi Kim Anlar?
Bir zamanlar, bütün duyguların üzerinde yaşadığı bir ada varmış: Mutluluk, Üzüntü, Bilgi ve tüm diğerleri, Aşk dahil.
İyilik ve Kötülük
Yaşlı adam kulübesinin önünde torunuyla oturmuş, az ötede birbiriyle boğuşup duran iki köpeği izliyorlardı. Köpeklerden biri beyaz, biri siyahtı ve oniki yaşındaki çocuk kendini…
Dört Karış Boynuzlu Koç
Zamanın birinde çok zengin bir adam yaşardı. Bu adamın birbirinden tatlı, birbirinden sevimli kızları vardı. Adam, kızlarını çok seviyordu. Fakat yine de erkek çocuğu olsun…
Saray mı, Han mı?
Bilgenin biri Hindistan’da büyük bir adamın sarayına, açık bulduğu kapısından girdi. Büyük ve halılarla döşeli avlusuna oturdu. Bilge, kendisini buradan kaldırmak ve kovmak…
İki Oduncu
Bir zamanlar gür ağaçlarla dolu bir ormanda iki oduncu ağaç kesiyordu. Birisi sabahları diğerinden çok daha erken kalkıyor, ağaçları erken kesmeye başlıyor, bir ağacı devirir…
Kral ve Üç Sorusu
Bir zamanlar bir kralın aklına şöyle bir düşünce geldi: "Eğer bir işe ne zaman başlayacağımı; kimi dinleyeceğimi ve yapmam gereken en önemli şeyin ne olduğunu bilseydim, girdiğim…
Kurşun Kalem
Çocuk, büyükbabasının mektup yazışını izliyordu. Birden sordu:
Tuz ve Su
Hintli bir yaşlı usta, çırağının sürekli her şeyden şikayet etmesinden bıkmıştı. Bir gün çırağını tuz almaya gönderdi. Yaşamındaki her şeyden mutsuz olan çırak döndüğünde, yaşlı…
Üzüntüm Ondan!
Çölde yaşayan zengin ve muktedir bir kabile reisinin dillere destan, eşi-menendi az bulunur bir atı varmış.
Hafızanın İhtişamı
Yavuz Sultan Selim Han zamanında bir şair yeni yazdığı şiirini pek beğenmiş ve sultana okumak dilemiş. Tabii o zamanlar gerçek sanatkâra çok kıymet verildiği için, kısa zamanda…
Adam İhtiyacı
Halife Hz. Ömer (r.a.) bir mecliste hazır bulunanlara sordu:
Lokman'ın Zekası
Efendisinin düzinelerle kölelerinden yalnızca birisi idi Lokman. Derisinin siyahlığının aksine, tüm aydınlığını içinde saklamıştı sanki. Diğer köleler ise tam aksine... Ne onun…
400 Sene Sonrasına Mektup
Bir Mimar Sinan eseri olan Şehzadebası Camii'nin 1990'lı yıllarda devam eden restorasyonunu yapan firma yetkililerinden bir inşaat mühendisi, caminin restorasyonu sırasında…
Hayatınız Seçtiğiniz Kadındır
Çok eski zamanlarda büyük bir padişah, savaşta esir aldığı düşman komutanına:
Bilgeliğin İlk Adımı
Bir zamanlar, bir delikanlı bir bilgeye talebe olmak istedi.
Görünüşe Aldanma
Bir gün güzellik ve çirkinlik bir deniz kıyısında karşılaştılar. Hadi, denize girelim dediler ve giysilerini çıkartıp sularda yüzdüler.
Odayı Nasıl Doldurmuş?
Uzaklarda küçük bir kasabada genç bir adam kendi işini kurdu. Bu, iki caddenin köşesinde bir perakendeciydi. Adam dürüst ve dost canlısıydı, insanlar onu seviyorlardı. Ondan…
Yedi Kutsal Gerçek
Bu zaman süresince benden ne öğrendin?
Hakiki Öğretmenlerim
Hasan Basri ölüm döşeğinde yatarken, ziyaretine gelen dostlarından birisi ona sordu:
Bülbül ile Bağcı
Gül bahçesi... Kırmızı, pembe, sarı güller... Çevreyi gül kokusuna boğan, rengârenk güllerin yetiştiricisi ihtiyar bir bağcıydı. Geçimini sağlamak bir yana, bir gülün açmasıyla…
Devemi Alayım
Ölmek üzere olan yaşlı bir baba, yatağının başına üç oğlunu çağırarak onlara vasiyette bulunur: "Oğullarım, ben ölünce birbirinize düşmemeniz için, size sahibi olduğum 17 deveyi…
Açık Ol
Bir üniversite profesörü, Zen hakkında bir şeyler öğrenmek için Zen ustası Nan-in'i ziyaret eder. Fakat akademisyen, ustayı dinlemek yerine durmaksızın kendi fikirlerinden söz…
Anka Kuşu
Rivayet olunur ki, kuşların hükümdarı olan Simurg Anka, Bilgi Ağacı'nın dallarında yaşar ve her şeyi bilirmiş...
Aradaki Fark
Anadolu'nun yetiştirdiği en büyük velilerden biri olan Hacı Bayram (XV. y.yıl) Anadolu kökenli başka birçok bilgin ve erenin de üstadıdır. Bunlardan biri de Fatih'in hocalarından…
Aşk ve Işık
Bir gece gözümü bir damla uyku tutmadı. Pervanenin mumla konuşmasını dinledim. Şöyle diyordu pervane, ateşten sevgilisine; 'aşık olan benim, yanmak bana yakışır. Ağlayıp sızlayan…
Ateş Dünyadan Gidiyor
Abbasi'lerin ünlü halifesi Harun Reşid zamanında yaşamış olan Behlül Dana (VIII. yüzyıl) dönemin evliyasındandı. Zaman zaman aklından zoru olan kimselere has tavırlar takınır,…
Baba Nasihati
Evliya Çelebi, 1640 yılında babasından habersiz Bursa'ya gider. Eve dönüşünde babası, ona birtakım öğütler verir. Bu parça "Seyahatname"den alınmıştır:
Baykuş
Sahabe-i güzinden ka'bel-Ahbar (r.a.)Hz. ÖMER'e:
Benim Tavam Küçük
Yaşlı bir adam göl kenarında balık tutuyormuş diğer insanlarla. Yaşlı adam oltasını atmış, beklemiş ve kocaman bir balık çekmiş. Adam balığı almış eline, nazikçe çıkarmış iğneyi…
Bu da Geçer
Dervişin biri, uzun ve yorucu bir yolculuktan sonra bir köye ulaşır. Karşısına çıkanlara, kendisine yardım edecek, yemek ve yatak verecek biri olup olmadığını sorar. Köylüler,…
Çarşı Pazar Ağalığı
Behlül Dana birgün Harun Reşid'den bir vazife istedi. Harun Reşid de ona çarşı pazar ağalığını (denetimini) verdi. Behlül hemen işe koyuldu. İlk olarak bir fırına gitti. Birkaç…
Daha Sıra Gelmedi
Sultan Mahmud Sebüktekin (XI. y.yılın ilk yarısı) tarihte ilk Müslüman Türk devletlerinden biri olan Gaznelilerin en büyük ve en dirayetli hükümdarı idi. Tarihte ilk defa "sultan"…
Damla
Buluttan bir damlacık indi denize. Enginliği görünce utandı.
Demir Al, Demir Sat
Birgün adamın biri Behlül'e akıl danıştı:
Dostluk ve Kibarlık
Rüzgâr bir gün Güneş'e, kendisinin ondan daha güçlü olduğunu ileri sürdü ve bu savını kolaylıkla kanıtlayabileceğini söyledi. "Şuradaki yaşlı adamı görüyor musun?"…
Eskici Baba
Eskici babanın ebedi istirahatgâhı Bursa'da Tezveren Hz. giderken dar sokakların hemen kenarındaki yol üzerinde bulunmaktadır Sokakta bir adam, başını iki eli arasına almış,…
Gerçek Neden
Hz. Ali'nin halifeliği sırasında, Hz. Osman'ın şehid edilmesiyle sonuçlanan fitne, fesad daha da arttı. Bu durumdan üzülen, şikayetçi olan bir mümin Hz. Ali'ye gelip sordu:
Gıybet
Babam bana bir hikaye anlattı; dedi ki:
Her Defasında Farklı
Bir zamanlar bir masalcı varmış. Ancak yalana ve haksızlığa tahammülsüzmüş.
Huzur İstiyorum
Yaşlı bir bilge emekliye ayrılır ve kendisine bir lisenin yakınında bir ev satın alır. Emekliliğinin ilk birkaç haftasını huzur içinde geçirir, ama sonra ders yılı başlar.
Hz. Ali'nin Rüya Yorumu
Ashabdan Abdullah oğlu Cabir bir rüyasında, büyük ineklerin küçük inekleri sağdığını, hastaların sağları ziyaret ettiğini, kuru bir çay kenarında yemyeşil bahçeler bulunduğunu,…
İki Bardak Su
Zamanın birinde bir hükümdar varmış, zenginliği tüm dünyaca bilinirmiş. Hükümdar her gittigi yere hazinesinin bir bölümünü götürür ve bunları sergilemekten büyük onur duyarmiş.…
İki Er Kişi ile Bir Hatun Kişi
Hacı Bayram Veli, Sultan II. Murad'ın saygı duyduğu manevi önderlerdendi. Hükümdarın Hacı Bayram'a saygısı o derece büyüktü ki ona mürid olanlardan vergi almıyordu. Ama gelin…
İmam-ı Âzam ve Kadılık
Zamanında İmam-ı Azam ile herhangi bir konuda tartışmaya girip de galip çıkan görülmemiştir. Hem derya gibi ilmi, hem de herkese nasip olmayan zeka ve mantığı sayesinde hepsinden…
İstanbul'da Evliya Var mı?
Aman padişahım, İstanbul evliya yatağı olarak bilinir; evliya olmaz mı hiç!
Kral, Müneccim ve Eşek
Eski çağlarda bir kral, hava durumunu öğrenmek amacıyla bir müneccim tutmuştu. Kral günün birinde balığa çıkmaya karar verdi. Balık tutmak için en uygun yer, sevgilisinin oturduğu…
Sabredemediğin Şeylerin İç Yüzü
Firavun'un ölümünden sonra Kızıldeniz kıyısında halk toplandı. Mûsâ aleyhisselâm onlara öğütler vermeye başladı. Kalabalığın içinden biri kalktı, sordu:
Sosisli Düello
1865'te Prusya meclisinde sert bir tartışma çıktı. Bir yanda, sonradan "Demir Şansölye" diye anılacak olan başbakan Otto von Bismarck vardı. Öbür yanda onun askerî bütçesine karşı…
Sözün Gücü
Bir zamanlar âlim bir bilge, kırsalda dolaşıyordu. Bir köyün yakınlarından geçerken yanına bir kadın yaklaştı. Ona, yakınlarda hasta bir çocuk bulunduğunu söyledi ve yardım etmesi…
Üç Filtre
Bir gün bir tanıdığı büyük filozofa rastladı ve dedi ki; "Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?"
Üç Nasihat
Yıllar önce, çok uzaklarda bir adam varmış. Bu adam çalışmak amacı ile çok uzaklara gitmiş ve yıllarca çalışmış. Sonunda memleketine dönme zamanı gelmiş. Bu çalışma sürecinde…
Yetenek Nedir?
Bir zamanlar okçuluğuyla böbürlenen bir genç vardı. Pek çok yarışma kazanmıştı; onu yenebilen kimse yoktu. Kendine o kadar güveniyordu ki, okçuluk yeteneğiyle tanınan bir Zen…
Yüzük
Genç adam, yöresindeki bilge ve yaşlı kişiler hakkında sağda solda atıp tutuyordu. Bir gün Zünnûn ona küçük bir ders vermek istedi. Genç adamı yanına çağırarak parmağındaki yüzüğü…
Zülkarneyn ve Padişah
Hikâyeye göre Zülkarneyn, yolculuklarından birinde hiçbiri dünya nimetlerinden yararlanmayan bir kavimle karşılaşır. Adamlar kendilerine birer mezar kazmışlardır; sabah olunca…
Şehirdeki Kaplan
Milattan önce dördüncü yüzyılda Çin'de birbiriyle savaşan krallıklar vardı. Wei krallığının veziri Pang Cong, veliahtla birlikte rehine olarak komşu Zhao krallığının başkenti…
Kuşun Adı
Richard Feynman, yirminci yüzyılın en büyük fizikçilerinden biriydi, Nobel Ödülü kazandı. Ama ona göre bilim insanı olmasının en büyük sebebi babasıydı.