Işığın Yararı

1924 yılında Amerika’da Westinghouse Fabrikalarında bir deney yapıldı. 500 kişinin çalıştığı bir fabrikada fizikçiler, kimyacılar ve çeşitli bilim adamları ışığın artırılmasının orada çalışanlar üzerinde ne gibi tesirler yapacağını tespit etmek için toplanmışlardı.

İşçiler çalışırken fabrikanın ışığı yavaş yavaş yükseltildi. Verim de artmaya başladı ve ışıkla beraber yükseldi. Fakat bir müddet sonra durdular, çünkü ışığın bundan fazla artmasına imkan yoktu. Fizikçiler memnun oldu, “biz elektrik ışığını artırmakla verimi artırdık” dediler ve böyle bir eğri çizdiler.

Yalnız psikolog, bu işin bu kadarla bitmediği kanısında idi. Şimdi de ışığı yavaş yavaş azalttılar. Verim gene artmıştı. Bu deney günlerce devam etti, ışık artsa da eksilse de verim artıyordu. Bu hayret verici bir şeydi. Fizikçiler, kimyacılar, psikologlar araştırmanın sonunda şöyle bir sonuca vardılar:

“Orada bulunan 500 işçi böyle yüksek ilim adamlarının kendileriyle ilgilendiklerini görünce daha fazla çalışmışlardı. Çünkü adam yerine konmuşlardır. Kendilerine önem verildiğini görmüşlerdir. Işığı artırmanın veya eksiltmenin çalışma verimi üzerine psikolojik faktörler kadar tesir etmediği anlaşılmıştır.”